Wytyczony w obrębie Szklarskiej Poręby Dolnej, Szlak Waloński łączy w sobie ścieżki poprowadzone zarówno przez Góry Izerskie, jak i Karkonosze. Oznaczenie czarno-białymi znakami oraz liczba “I” wskazuje na pierwszą pętlę, a druga jest oznakowana biało-niebieskimi znakami. Szlak nosi imię Juliusza Naumowicza, byłego Mistrza Sudeckiego Bractwa Walońskiego, który pod koniec lat 90. XX wieku wznowił tradycję poszukiwania drogocennych minerałów w okolicznych skałach. To, co zostaje odkryte, można podziwiać w Starej Chacie Walońskiej, która znajduje się na trasie.

Kim byli Walończycy?

Kim byli Walończycy? To pytanie warto zadać przed wyruszeniem na szlak, by lepiej poczuć atmosferę tego miejsca. Byli to romańscy poszukiwacze minerałów i kamieni szlachetnych, którzy początkowo działali w zachodniej Europie, by z czasem dotrzeć w Karkonosze i Góry Izerskie. W legendach przypisuje się im zasługę odkrycia złoży kwarcu, co miało pobudzić rozwój przemysłu szklarskiego w regionie. Ich wiedza, pełna tajemniczych rytuałów, czyniła ich postacie niemal mistycznymi.

Przebieg Szlaku Walończyków w Szklarskiej Porębie

Szlak zaczynamy przy kościele Matki Bożej Różańcowej, najstarszym w Szklarskiej Porębie. Zbudowany w 1650 roku, skrywa płyty nagrobne rodziny Preusslerów, założycieli tutejszych hut szkła. Co ważne, obok kościoła znajduje się bezpłatny parking, na którym zwykle bez problemu znajdziemy miejsce – nawet w sezonie turystycznym.

Nasza wędrówka prowadzi ku Chybotkowi, unikalnej formacji skalnej, którą można dosłownie… rozkołysać! Ta tajemnicza skała strzeże podobno wejścia do skarbów Ducha Gór. Według legendy, to właśnie w tym miejscu Walończycy odprawiali rytuały przed swoimi wyprawami w poszukiwaniu minerałów.

Kolejnym etapem jest grób Ducha Gór, zwanego Rübezahl. To tu, według legendy, Duch Gór zmarł z tęsknoty za swoimi ukochanymi górami. Obok grobu znajduje się Złoty Widok – punkt widokowy, z którego rozpościera się zapierający dech widok na Karkonosze, od Śnieżki po Szrenicę. Zatrzymujemy się tu na chwilę, by podziwiać panoramę, którą zachwycali się także Walończycy podczas swoich wypraw.

Ze Złotego Widoku idziemy dalej, mijając dom Wlastimila Hofmana, malarza związanego z regionem. Kolejną atrakcją jest Muzeum Ziemi Juna, gdzie można podziwiać minerały z Karkonoszy i Gór Izerskich, a także Stara Chata Walońska, gdzie Sudeckie Bractwo Walońskie gromadzi skarby i opowiada historie o dawnych poszukiwaniach. Dla rodzin z dziećmi jest tu również mały plac zabaw.

Następnie wędrujemy do Wodospadu Szklarki, jednej z największych atrakcji Karkonoszy. Wodospad ma 13 metrów wysokości, a w jego okolicy Walończycy mieli wydobywać ceniony w średniowieczu kwarc dymny. Trasa wiedzie dalej wzdłuż rzeki Kamiennej, znanej z poszukiwań złota i cennych kamieni przez Walończyków. Przemierzając dolinę, mijamy malownicze formacje skalne i cieszymy się ciszą potoku.

Szlak kończy się w pobliżu kościoła, gdzie warto zwrócić uwagę na starą lipę, znaną jako “Lipa Sądowa”. To tutaj niegdyś odbywały się sądy dla ludzi łamiących prawo. Wędrówka Szlakiem Walońskim to fascynująca podróż przez historię, legendy i tajemniczy świat poszukiwaczy skarbów, która na długo pozostaje w pamięci.