Paulina Patro

Dlaczego nawyki są ważne?

Nawyki mogą być dla nas wspierające lub wręcz odwrotnie. O ich mocy przekonano się w organizacji British Cycling gdy w 2003 roku zatrudniono Dave’a Brailsforda. Jego zadaniem było szlifowanie talentów, w klubie kolarskim, w którym od 110 lat nikt nie wygrał żadnego wyścigu. Zaczął od znajdywania 1-procentowych udoskonaleń, których suma miała przynieść pożądany efekt. Dobrano każdemu cykliście indywidualny materac i poduszkę, by lepiej się wysypiali, zatrudniony chirurg pokazał im jak skutecznie myć ręce, by zminimalizować ryzyko przeziębień, testowano różnego rodzaju masaże, czy zorganizowano im specjalne podgrzewane spodenki, które miały utrzymywać mięśnie w odpowiednim stanie. To tylko fragment przykładów. Pięć lat później Brytyjczycy zaczęli zdobywać pierwsze medale, do 2017 roku zdobyli 66 medali na igrzyskach olimpijskich i pięć razy wygrywali Tour de France.

To znakomity przykład na to jak małe, błahe być może działania przekładają się na sukces. Nawyk to proces samodoskonalenia, których efekt widać na przestrzeni miesięcy, a nawet lat. Ponieważ nie jesteśmy uczeni procesowego myślenia, ani też stylu zarządzania, trudno nam na co dzień patrzeć z szerszej i długoterminowej perspektywy.

Gdyby lecąc samolotem zmienić kurs lotu o 3 stopnie, wyląduje się w zupełnie innym miejscu, oddalonym o około 400 km, 3 do 400 robi różnice. Tak samo jest z nawykami, małe zachowania wpływają na duże. Rezultaty wynikają z nawyków (powtarzalnych decyzji), które stosowaliśmy dużo wcześniej.

Czy nawyk kojarzy się Państwu z czymś negatywnym ? Jeśli tak to jest to przekonanie negatywne, a przekonania można zmienić, warto. Wtedy łatwiej przystąpić do wdrożeń, które będą sprzyjały dobrostanowi, zdrowiu, o którym tak często deklarujemy, że jest najważniejsze.  

Dlaczego tak trudno jest nam zmieniać nawyki ?

Autor Atomowych nawyków podaje dwa powody, chcemy zmieniać nie to, co trzeba oraz robimy to w niewłaściwy sposób. Uważam, że jest jeszcze jeden powód, nie lubimy siebie lub nie wierzymy, że możemy coś zrobić, aby żyło nam się lepiej. Przyjmując rolę ofiary (nie mam na nic wpływu, wszystko jest przeciwko mnie, nic z tym nie mogę zrobić) z automatu podcinamy sobie skrzydła. Zatem zależy, w co wierzymy i czy jesteśmy na tej liście wiary. Przykład brytyjskich cyklistów znakomicie pokazuje, że regularne mikro zmiany przynoszą spektakularne efekty.

Kształtowanie nawyków

To jak nabywamy nawyki, można podzielić na cztery etapy, sygnał, pragnienie, reakcja, nagroda. Całkiem spora grupa społeczeństwa sięga po przebudzeniu po kawę po ty się bardziej rozbudzić, jest to klasyczny przykład, jak działa nawyk. Sygnałem jest otwarcie oczu rano, pragnieniem jest pozbycie się senności, dlatego reakcją jest, sięgniecie po kawę. Nagrodą jest to, że pragnienie zostało zaspokojone.

A gdyby tak sprawić, że reakcja, w tym wypadku napicie się kawy, była trudna? Jak? Brak kawy w domu będzie wystarczającą przeszkodą? Sięganie po coś słodkiego jako przekąskę jest trudniejsze gdy nie mamy tego w zasięgu wzroku, nieprawdaż? Pisząc ten tekst, mija 4,5 roku gdy nie piję kawy. Nie, nie było łatwo, ale czuję się dużo zdrowiej bez sztucznego porannego podkręcania energii.

Nasz mózg stwarza nawyki, by jak najmniejszym kosztem energetycznym rozwiązywać problemy. Jeśli zaczniemy serwować rozwiązania w postaci kawy lub ciastka jako sposób na zmęczenie, to nasz mózg to podłapie, uzna i nie będzie kwestionował. Jeśli jednak „zatwierdzony” nawyk nie będzie dla naszego ciała korzystny, z pewnością się o tym przekonamy. I przyjdzie motywacja do zmiany, pragnienie, które wymagać będzie reakcji. Czasu nie cofniemy, jako dorośli ludzie mamy tych obciążających nawyków sporo, ale możemy je zmieniać. Jak?

Gdy pracowałam w firmie farmaceutycznej i spędzałam mnóstwo czasu będąc w trasie, odkryłam, że jednym z moich nawyków jest kupowanie przekąsek na stacjach benzynowych. Oczywiście nie były one zdrowe. Pewnego dnia zapytałam sama siebie czy to po teraz sięgam, sprawi długoterminowo, że będę zdrowa? Co innego mogę kupić, nie mając czasu na obiad, co sprawi, że nie będę głodna, a wpłynie odżywczo na moje ciało?

Zwykle działało. Jeśli nawet u kogoś nie zadziała za pierwszym razem, to już sam fakt zastanowienia się nad swoim wyborem buduje nowe połączenia w mózgu. Nie od razu Rzym zbudowano, to zdanie znakomicie oddaje budowanie nawyków. Regularność i konsekwencja. A co zrobić z nawykami, które nam nie służą ? Zostawić w spokoju i skupić się na budowaniu nowych, tamte z czasem pokryją się kurzem, zapomnimy o ich istnieniu.

Nowe, świadome nawyki

To, co z pewnością pomoże nam w budowaniu nowych, świadomych nawyków to mierzenie ich. Czy to w aplikacji czy to w notatniku warto, ponieważ ma to wiele zalet. Daje satysfakcje, śledzenie swoich postępów daje szansę na faktyczny sukces. Widzimy ile energii i czasu już włożyliśmy w to, a w wtedy trudniej jest się poddać.

Należy zacząć od najważniejszego. Czego chcemy, należy to sprecyzować, określić drogi jakimi dotrze się do celu oraz w jaki sposób się to zrobi i kiedy. Tak można ruszać po lepsze jutro. Choć może lepiej zrobić to całkiem spontanicznie? Ważne aby zacząć i każdego dnia robić mały krok.   

Paulina Patro

Wellbeing Expert, Coach EMCC, Mentor, Trener biznesu, wykładowczyni, konsultantka kryzysowa, LASOterapeutka.

Dzielę się moją wiedzą oraz wysłuchuję się w ludzi, zajmuję się profesjonalnym i holistycznym wsparciem. Uczę relacji z przyrodą prowadząc lasoterpaię, pokazując jak ważne w utrzymaniu zdrowia psychicznego jest to połączenie. Zależy mi na dbaniu o dobrostan ludzi dlatego uczę ich odpoczywania oraz pilnowania swoich granic, sama się tego nauczyłam dlatego wiem jak jest to ważne. Jestem wizjonerką i i twórczynią, kocham życie i inspiruję do tego innych.