Paulina Patro

Skąd pojawia się zjawisko ageizmu, czyli forma dyskryminacji lub uprzedzeń ze względu na wieku?

Na platformie LinkedIn można zaobserwować sporą ilość wpisów od osób, które są w okolicach 50 roku życia i które mają trudność w znalezieniu pracy. Pracownicy firm spotykają się z pominięciem przy awansach czy zaproszeniach do współtworzenia projektów.

Odrzucanie osób starszych, kierowanie ich na margines społeczny, przypisywanie negatywnych cech typu: starsze osoby są mniej elastyczne i innowacyjne to też element dyskryminacji. Zatem dla przypomnienia lub uświadomienia, to właśnie najstarsze pokolenie przeszło transformacje, żyjąc bez telefonów czy telewizji i dostosowując się do obecnych zmian. Moja babcia opowiadała, że byli pierwszą rodziną, która miała telewizor na ulicy. Sąsiedzi zbierali się u nich gromadnie, by móc doświadczyć tej formy rozrywki. Zawsze byli ładnie ubrani, ponieważ byli pewni, że Ci z telewizji też ich widzą. A obecnie Ci sami ludzie, przechodząc przez stacjonarną formę telefonu na wykręcanie numeru, odnajdują się znakomicie w świecie smartfonów, co miałam okazje obserwować, będąc w sanatorium.

Wpływ na to jak widzimy ludzi ze względu na wiek mamy wszyscy my. Przez lata promowany kult młodości zrobił swoje. W reklamach w telewizji czy prasie przez lata oglądaliśmy wygładzone twarze, uśmiechające się bielą nadnaturalną i równą, bez skazy. Dodatkowe prezentowane osoby były zawsze młode, dopiero od niedawna pojawił się trend Silver modelingu, czyli wprowadzania do świata reklamy osób różnorodnych wiekowo, w tym dojrzałych. Przykładem jest polska modelka, 90-letnia Helena Norowicz która, jest jednocześnie najbardziej wiekową modelką na świecie. To naprawdę pięknie mieć taką inspirację tak blisko. Być może sami sobie nakładamy ramy na wygląd, a tym samym oczekujemy od innych, aby spełniali nasze oczekiwania (młodego wyglądu). A przecież przyjmujemy kogoś do pracy ze względu na jego umiejętności i kompetencje, które często z wiekiem i doświadczeniem są ogromne.

Istnieje jeszcze jedno niebezpieczne zjawisko, adultyzm, który jest także dyskryminacją ze względu na wiek, ale dotyczy dzieci, nastolatków i młodych dorosłych – „Co ty tam wiesz” często słyszą najkrócej stąpający po Ziemi. To zaburza ich poczucie wartości, powodując dysonans i deregulując zdrowie psychiczne. Stop. Wszyscy jesteśmy równi.

Ageizm może występować w różnych kontekstach, w tym w miejscu pracy, w mediach, w opiece zdrowotnej czy w codziennym życiu społecznym. Celem działań przeciw ageizmowi jest zapewnienie równego traktowania wszystkich osób, niezależnie od ich wieku.

Przeciwdziałanie ageizmowi wymaga działań na wielu poziomach – indywidualnym, organizacyjnym i społecznym.

Jak można temu przeciwdziałać ?

Przede wszystkim poprzez podnoszenie świadomości, poprzez edukacje, uświadamianie, jakie są konsekwencje takiego traktowania ludzi. W miejscu pracy można organizować, a wręcz trzeba warsztaty, na których pracownicy przekonują się o wartościach, jakie niesie różnorodność wiekowa. Tu polecam znakomity film oddający treść dzisiejszego wpisu, „Praktykant”.

Ryba psuje się od głowy, ale tam też naprawia. Konieczne jest stworzenie polityk i praktyki w miejscu pracy. Wprowadzenie polityki równości szans, nie tylko dla pracowników, ale i dla tych którzy są w trakcie rekrutacji. Tworzenie programów mentoring owych, w tym odwróconego mentoringu (gdzie Mentor jest młodszy, ale ma wiedzę do przekazania) oraz szkoleń.

By przeciwdziałać zjawisku ageizmu, konieczna jest zmiana narracji, również przez samych dyskryminowanych. Jak to zrobić ?

Nie przesyłać kolegom, koleżankom memów, w których dochodzi do prześmiewania się z osób starszych, takich gdzie są przedstawiane jako Ci o laskach i koniecznie z białym kołnierzykiem. Tylko 2 % osób pomiędzy 50, a 70 rokiem życia używa lasek, zatem skąd takie przedstawianie osób dojrzałych? Albo mówienie o peselozie, niby w żartach, ale jest to negatywna narracja. Tu warto zaproponować wspólne ćwiczenia, spacery, wszelkie aktywności, aby utrzymać sprawność, co przejawi się bardzo szybko w tym jak będzie funkcjonował mózg. Pokazywanie sukcesów osób w dojrzałym wieku również ma wpływ na postrzeganie osób mających więcej niż 30 wiosen. Przykładem jest srebrny medalista strzelaniu, Yusuf Dikec, który mając 51 lat, przyniósł dumę swojemu krajowi, a cały świat podziwia jego spokój i luz podczas oddawania strzału.

I co ważne konieczna jest zmiana myślenia samych osób dotkniętych ageizmem. I nie chodzi tu o walkę ale o aktywne stawianie granic, czy to w autobusie, czy gdziekolwiek indziej ma miejsce ich przekroczenie.

Potrzebujemy zmiany kulturowej, którą zacząć należy od nas samych. Pamiętając, że my również możemy stać się dla kogoś inspiracją. Jesteśmy przedstawicielami własnego pokolenia, bez względu na wiek, jesteśmy obserwowani i tym samym dajemy przykład innym. Niech będzie to bardziej świadome i życzliwe, w końcu, każdy może się zestarzeć jeśli będzie mieć szczęście J

Paulina Patro

Wellbeing Expert, Coach EMCC, Mentor, Trener biznesu, wykładowczyni, konsultantka kryzysowa, LASOterapeutka.

Dzielę się moją wiedzą oraz wysłuchuję się w ludzi, zajmuję się profesjonalnym i holistycznym wsparciem. Uczę relacji z przyrodą prowadząc lasoterpaię, pokazując jak ważne w utrzymaniu zdrowia psychicznego jest to połączenie. Zależy mi na dbaniu o dobrostan ludzi dlatego uczę ich odpoczywania oraz pilnowania swoich granic, sama się tego nauczyłam dlatego wiem jak jest to ważne. Jestem wizjonerką i i twórczynią, kocham życie i inspiruję do tego innych.