Pielęgnacja skóry dojrzałej. Jakie składniki aktywne wybrać?
Pielęgnacja skóry dojrzałej, podlegającej już procesom starzenia, wymaga doboru właściwych składników aktywnych, które nie dość, że będą efektywnie oddziaływać na procesy zachodzące w skórze, to jednocześnie będą dobrze tolerowane i nie przyczynią się do dodatkowego podrażnienia skóry. Co zatem znajduje zastosowanie w tym kontekście?

Kwas hialuronowy
Kwas hialuronowy to jeden z ważniejszych składników NMF, czyli naturalnego czynnika nawilżającego skóry [1,2,5]. Cechą charakterystyczną tej substancji jest wysoki stopień higroskopijności, co uwidacznia się w efektywnym wiązaniu znacznych ilości cząsteczek wody – kwas hialuronowy przyczynia się zatem do wzrostu stopnia nawilżenia skóry [4]. Wraz ze wzrostem nawilżenia poprawiają się także elastyczność i sprężystość skóry [4,5]. Kwas hialuronowy pozytywnie wpływa również na zmarszczki – zwłaszcza te powierzchniowe [4]. Zastosowany na skórę sprzyja spłyceniu tego typu bruzd i zmian – stosowany jest jako naturalne wypełnienie zmarszczek. Co więcej – ze względu na swoje właściwości pozytywnie wpływa na procesy naprawcze, przyśpiesza gojenie i łagodzi ewentualne podrażnienia [4].
Niacynamid
Niacynamid to forma witaminy B3 [6]. Związek ten przede wszystkim hamuje przenoszenie melanosomów (odpowiedzialnych za produkcję melaniny) z melanocytów do keranocytów, co uwidacznia się poprzez efekt rozjaśniający i redukujący powstawanie przebarwień. Niacynamid bierze dodatkowo udział w biosyntezie ceramidów w obrębie warstwy rogowej naskórka, dzięki czemu pośrednio odbudowuje barierę naskórkową i przeciwdziała utracie wody oraz spadkowi nawilżenia skóry [6]. Związek ten redukuje także ilość uwalnianych mediatorów zapalenia.

Witamina C
Witamina C to jeden z najważniejszych składników, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania skóry [4]. Przede wszystkim jest ona silnym przeciwutleniaczem, przez co stanowi istotny element mechanizmu obronnego przed działaniem wolnych rodników tlenowych [4]. Poza tym uczestniczy w procesach regeneracyjnych, a co niezwykle ważne – bierze udział w syntezie kolagenu [3]. Stosowana zewnętrznie na skórę stanowi istotny element ochrony jej przed czynnikami zewnętrznymi, a także ma działanie rozjaśniające [3,4].
Witamina E
Witamina E to tzw. witamina młodości [4]. Podobnie jak witamina C, należy do grupy antyoksydantów, przyczyniając się do opóźniania procesów starzenia się skóry [3]. Chroni m.in. lipidy przed peroksydacją i utlenianiem, a stosowana zewnętrznie na skórę zmniejsza liczbę powstających zmarszczek i przebarwień [3,4]. Przyczynia się do uelastycznienia skóry. Najlepsze efekty osiąga się, stosując ją jednocześnie z witaminą C [3].

Witamina A
Witamina A to związek z grupy retinoidów, który penetrując do głębszych warstw skóry, przyspiesza procesy odnowy, m.in. poprzez wpływ na różnicowanie się komórek [4]. Witamina A pozytywnie wpływa na syntezę fibroblastów, dzięki czemu ilość wytwarzanego kolagenu ulega zwiększeniu. Dodatkowo związek ten zabezpiecza włókna kolagenowe przed degradacją [4]. Witamina A przyczynia się także do wygładzenia skóry i wyrównania jej kolorytu [3,4].
Peptydy
Wraz z wiekiem zmniejsza się liczba peptydów i białek w skórze, przez co pogorszeniu ulegają procesy naprawcze [4]. Peptydy ograniczają procesy starzenia się skóry, gdyż pobudzają komórki do zwiększonej aktywności. Wpływają na wzrost ilości fibroblastów, a przez to kolagenu, elastyny i kwasu hialuronowego [4]. Peptydy dobrze sprawdzają się także jako związki spłycające drobne zmarszczki i spowalniające proces tworzenia się nowych [4]. Aplikowane zewnętrznie poprawiają też elastyczność skóry.

Literatura
1. Rodzaje oraz przyczyny starzenia się skóry, Liliana Reisch-Kozieł, Kornelia Niemyska, Kosmetologia Estetyczna 1/2020/vol.9.
2. Przyczyny wewnątrzpochodnego starzenia się skóry, Barbara Zegarska, Magdalena Woźniak, Gerontologia Polska, tom 14, nr 4, 153-159.
3. Wybrane zagadnienia z zakresu starzenia się skóry, Karolina Olek-Hrab, Alicja Hawrylak, Magdalena Czarnecka-Operacz, Post Dermatol ALergol 2008;XXV,5:226-234.
4. Możliwości opóźniania procesów starzenia się skóry z wykorzystaniem wybranych substancji leczniczych, Gabriela Osika, Anna Wesołowska, Farm Pol 2019, 75(7): 369-376.
5. Rola i znaczenie kwasu hialuronowego w procesach starzenia się skóry, Kinga Kawka, Praca poglądowa w ramach specjalizacji z farmacji aptecznej, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, 2021.
6. Niacinamide – mechanisms of action and its topical use in dermatology, Johannes Wohlrab, Daniela Kreft, Skin Pharmacol Physiol 2014;27:311-315.
