Po co skórze mikrobiom?

Skóra, jako najbardziej zewnętrzna część ciała, stanowi naturalną barierę ochronną, zapobiegającą przedostawaniu się patogenów do organizmu. Obecność na jej powierzchni bakterii, takich jak Staphylococcus epidermidis, hamuje rozwój szkodliwych drobnoustrojów i wpływa na zachowanie równowagi mikrobiologicznej. Mikrobiom odgrywa kluczową rolę w regeneracji skóry oraz utrzymaniu jej odpowiedniego nawilżenia. Ponadto, bakterie zasiedlające skórę wpływają na funkcjonowanie układu odpornościowego (SIS – skin immune system).

Mikrobiom skóry różni się u każdego człowieka

Na jego różnorodność wpływa wiele czynników, w tym płeć, wiek, rasa, środowisko oraz stan zdrowia. Warto również zaznaczyć, że skład mikrobiomu zależy od konkretnej części ciała. Na przykład strefa T twarzy, charakteryzująca się większą skłonnością do przetłuszczania, jest częściej zasiedlana przez beztlenową pałeczkę Cutibacterium acnes. Zwiększona wilgotność w miejscach takich jak pachy sprzyja pałeczkom Gram-ujemnym. Natomiast na suchej skórze nóg i ramion obserwuje się obniżoną ilość mikroorganizmów.

Kosmetyki i leki mogą zaburzać skład mikrobiomu skóry

Wśród kosmetyków znajdują się takie, które ze względu na swoje właściwości niszczą naturalną mikrobiotę, a tym samym hamują jej pozytywny wpływ na skórę. Należą do nich głównie preparaty o właściwościach oczyszczających oraz przeciwbakteryjnych (np. olejki eteryczne, chlorheksydyna).

Również leki stosowane miejscowo takie jak antybiotyki czy glikokortykosteroidy przyczyniają się do rozwoju dysbiozy.  Zaburzenie w równowadze mikrobiomu może doprowadzić do zwiększenia oporności, a tym samym wzrostu ilości patogennych mikroorganizmów.

Pro-, Pre-, Post- biotyki

W trosce o “Naszych skórnych przyjacieli” do kosmetyków wprowadzane są substancje, które wspierają ich wzrost i rozwój. Należą do nich probiotyki, prebiotyki oraz postbiotyki. Probiotyki to żywe bakterie korzystnie wpływające na utrzymanie naturalnej równowagi mikroorganizmów. Są to szczepy Lactobacillus czy Bifidobacterium. Prebiotyki to z kolei składniki odżywcze wspierające wzrost bakterii. Natomiast postbiotyki to bioaktywne związki otrzymywane w wyniku metabolizmu probiotyków, które mogą mieć właściwości przeciwzapalne oraz wspierać naturalny mikrobiom skóry.

Bibliografia:

• https://bioteam.com.pl/mikrobiom-skory/
• Pawłowska M, Hudemowicz P. Wpływ kosmetyków i leków dermatologicznych na mikrobiom skóry, czyli jak farmaceuci mogą wspierać zdrowie skóry pacjentów. Lek w Polsce. 2024;401(10):36-40.
• Adamczyk K, Garncarczyk A, Antończak P. The microbiome of the skin. Dermatology Review/Przegląd Dermatologiczny. 2018;105(2):285-297. doi:10.5114/dr.2018.75584.
• https://www.apteka-melissa.pl/blog/artykul/probiotyk-prebiotyk-i-postbiotyk-jakie-sa-roznice,1456.html